Các bản phân phối Linux có thể dùng rất nhiều lệnh để thực hiện các tác vụ khác nhau. Với hầu hết bản phân phối Linux, Bash (Bourne Again Shell) là giao diện dòng lệnh hay shell mặc định dùng để chạy các lệnh này. Trong danh sách lệnh Linux từ A đến Z này, chúng tôi cố gắng đưa vào càng nhiều lệnh chạy được bằng bash càng tốt.
CLI (giao diện dòng lệnh) đã có từ rất lâu. Nguồn gốc của nó là CLI đầu tiên được xây dựng để “giao tiếp với máy tính qua máy teletype vào thập niên 1950.” CLI cho phép người dùng tương tác với hệ thống, nhận lệnh dạng ký tự từ bàn phím hoặc script. Tuy nhiên, CLI chỉ là giao diện; công việc chính do một chương trình gọi là trình thông dịch ngôn ngữ lệnh thực hiện.
Trước đây, chúng tôi đã tổng hợp danh sách lệnh cho trình thông dịch dòng lệnh CMD trên Microsoft Windows, bạn có thể tham khảo bên dưới:
Ai cũng biết giao diện dòng lệnh (CLI), còn gọi là shell, là phần không thể thiếu với nhiều người dùng Linux, kể cả khi môi trường desktop đồ họa trên Linux đã khá thân thiện.
Dòng chữ đầu tiên bạn thấy khi vào shell gọi là dấu nhắc (prompt), cho biết hệ thống sẵn sàng nhận lệnh. Shell được truy cập qua Terminal – thiết bị phần cứng dùng để nhập và hiển thị dữ liệu. Tuy nhiên, ứng dụng terminal bạn thấy trên Linux là trình giả lập, mô phỏng công việc của một terminal thật.
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa shell và terminal. Lấy ví dụ một chiếc ô tô: thân xe là terminal, còn bảng điều khiển có thể coi là shell, nơi bạn thực hiện các thao tác như tăng tốc, lùi, chuyển số, v.v. Xe phản hồi các thao tác bạn thực hiện trên bảng điều khiển. Tương tự, terminal hiển thị phản hồi cho các lệnh chạy qua shell hay CLI.
CLI của Linux có phân biệt chữ hoa chữ thường không?
Câu trả lời là có. Nếu bạn chạy LS thay vì ls, hệ thống sẽ báo lỗi. Dòng lệnh phân biệt chữ hoa chữ thường có một số lợi ích. Máy tính các thập kỷ trước không đủ nhanh, nên so sánh chuỗi giống hệt nhau có lợi hơn chuẩn hóa chữ hoa và chữ thường. Điều này được duy trì và thành thói quen, dù máy tính ngày nay nhanh và hiệu quả hơn nhiều. Nó cũng cho người dùng linh hoạt hơn khi chọn tên lệnh.
Danh sách lệnh Linux từ A đến Z
Trong bài này, tôi đã cố gắng tổng hợp danh sách các lệnh dùng trên nhiều bản phân phối Linux, dựa trên tài liệu từ Ubuntu manual, SS64 và Linux Dev Center. Có thể bạn đã biết, một số hoặc nhiều lệnh trong đây có thể không chạy trên bản phân phối của bạn. Để chạy các lệnh đó, bạn có thể cần cài thêm gói, hoặc đơn giản là lệnh không dành cho hệ thống của bạn.
Mô tả các lệnh Linux này dựa trên trang man của chúng. Để xem trang man:
man command_name
Ví dụ: man cat
Nếu thấy điểm nào chưa chính xác, hãy liên hệ để chúng tôi chỉnh sửa.
Lệnh Linux – A
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| accept | Chấp nhận hoặc từ chối tác vụ gửi tới một đích, như máy in. |
| access | Kiểm tra quyền RWX của người dùng đối với một tệp. |
| aclocal | Công cụ GNU autoconf |
| aconnect | Trình quản lý kết nối ALSA sequencer. |
| acpi | Hiển thị thông tin về Advanced Configuration and Power Interface (ACPI). |
| acpi_available | Kiểm tra hệ thống có chức năng ACPI không. |
| acpid | Thông báo cho chương trình user-space về các sự kiện ACPI. |
| addr2line | Chuyển địa chỉ thành tên tệp và số dòng. |
| addresses | Các định dạng địa chỉ email Internet. |
| agetty | Một phiên bản Getty thay thế cho Linux |
| alias | Tạo alias (bí danh) cho lệnh Linux |
| alsactl | Truy cập điều khiển nâng cao cho driver card âm thanh ALSA. |
| amidi | Đọc/ghi cổng ALSA RawMIDI. |
| amixer | Truy cập bộ trộn âm dạng dòng lệnh cho driver card âm thanh ALSA. |
| anacron | Chạy lệnh định kỳ. |
| aplay | Trình ghi và phát âm thanh dạng dòng lệnh. |
| aplaymidi | Tiện ích dòng lệnh phát tệp MIDI. |
| apm | Hiển thị thông tin phần cứng Advanced Power Management (APM) trên hệ thống cũ. |
| apmd | Xử lý sự kiện do driver APM BIOS báo về. |
| apropos | Hiển thị danh sách mọi trang man chứa một từ khóa cụ thể |
| apt | Advanced Package Tool, hệ thống quản lý gói cho Debian và các bản dựa trên Debian. |
| apt-get | Tiện ích dòng lệnh cài/gỡ/cập nhật gói dựa trên hệ thống APT. |
| aptitude | Một tiện ích khác để thêm/gỡ/nâng cấp gói dựa trên hệ thống APT. |
| ar | Tiện ích tạo/sửa/giải nén tệp lưu trữ. |
| arch | Hiển thị tên phần cứng của máy. |
| arecord | Giống aplay, là trình ghi và phát âm thanh cho driver card âm thanh ALSA. |
| arecordmidi | Ghi tệp MIDI chuẩn. |
| arp | Thay đổi bộ nhớ đệm ARP của hệ thống |
| as | Trình hợp dịch (assembler) GNU di động. |
| aspell | Tiện ích kiểm tra chính tả tương tác. |
| at | Lên lịch chạy lệnh vào ngày giờ chỉ định, đọc lệnh từ tệp đầu vào. |
| atd | Chạy các tác vụ được xếp hàng bởi lệnh at. |
| atq | Liệt kê các tác vụ đang chờ của người dùng cho lệnh at. |
| atrm | Xóa các tác vụ được xếp hàng bởi lệnh at. |
| audiosend | Gửi bản ghi âm dưới dạng email. |
| aumix | Tiện ích trộn âm thanh. |
| autoconf | Tạo script cấu hình từ TEMPLATE-FILE và xuất kết quả ra standard output. |
| autoheader | Tạo header mẫu cho configure. |
| automake | Tạo Makefile tuân thủ chuẩn GNU từ tệp mẫu |
| autoreconf | Cập nhật các tệp cấu hình đã được tạo. |
| autoscan | Tạo configure.in sơ bộ |
| autoupdate | Cập nhật tệp configure.in lên autoconf mới hơn. |
| awk | Tìm và thay thế văn bản trong tệp. |
Lệnh Linux – B
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| badblocks | Quét phân vùng ổ đĩa để tìm bad sector. |
| banner | In ký tự dạng áp phích (poster). |
| basename | Hiển thị tên tệp sau khi bỏ thư mục hoặc hậu tố. |
| bash | GNU Bourne-Again Shell. |
| batch | Chạy các lệnh nhập từ standard input. |
| bc | Dùng tiện ích máy tính GNU bc. |
| bg | Đưa tiến trình chạy nền. |
| biff | Thông báo thư đến và tên người gửi trên hệ thống chạy comsat server. |
| bind | Gắn tên cho socket. |
| bison | Trình sinh parser của GNU, tương thích với yacc. |
| break | Thoát khỏi vòng lặp (ví dụ: for, while, select). |
| builtin | Chạy lệnh builtin của shell, tạo hàm tùy chỉnh mở rộng chức năng của lệnh. |
| bzcmp | Gọi chương trình cmp cho tệp nén bzip2. |
| bzdiff | Gọi chương trình diff cho tệp nén bzip2. |
| bzgrep | Gọi grep cho tệp nén bzip2. |
| bzip2 | Trình nén tệp theo kiểu sắp xếp khối, dùng để thu nhỏ tệp. |
| bzless | Áp dụng ‘less’ (hiển thị từng trang) cho tệp nén bzip2. |
| bzmore | Áp dụng ‘more’ (bản kém hơn của less) cho tệp nén bzip2. |
Lệnh Linux – C
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| cal | Hiển thị lịch. |
| cardctl | Điều khiển socket PCMCIA và chọn phương án cấu hình. |
| cardmgr | Theo dõi các socket được thêm/gỡ của thiết bị PCMCIA. |
| case | Chạy lệnh có điều kiện theo mẫu khớp. |
| cat | Nối các tệp và in ra màn hình. |
| cc | Trình biên dịch C và C++ của GNU. |
| cd | Chuyển thư mục. |
| cdda2wav | Trích (rip) đĩa CD-ROM và tạo tệp WAV. |
| cdparanoia | Ghi âm thanh từ CD tin cậy hơn nhờ thuật toán kiểm tra dữ liệu. |
| cdrdao | Ghi toàn bộ nội dung chỉ định ra CD trong một lần. |
| cdrecord | Ghi đĩa CD dữ liệu hoặc âm thanh. |
| cfdisk | Hiển thị hoặc thay đổi bảng phân vùng ổ đĩa. |
| chage | Thay đổi thông tin mật khẩu người dùng. |
| chattr | Thay đổi thuộc tính tệp. |
| chdir | Thay đổi thư mục làm việc hiện hành. |
| chfn | Thay đổi tên thật và thông tin người dùng. |
| chgrp | Thay đổi nhóm sở hữu của tệp. |
| chkconfig | Quản lý việc chạy các dịch vụ theo runlevel. |
| chmod | Thay đổi quyền truy cập tệp. |
| chown | Thay đổi chủ sở hữu hoặc nhóm của tệp. |
| chpasswd | Cập nhật mật khẩu hàng loạt. |
| chroot | Chạy lệnh với quyền root. |
| chrt | Thay đổi thuộc tính tiến trình theo thời gian thực. |
| chsh | Đổi login shell. |
| chvt | Đổi terminal ảo đang hiển thị. |
| cksum | Tính checksum CRC cho tệp. |
| clear | Xóa màn hình terminal. |
| cmp | So sánh hai tệp (từng byte). |
| col | Lọc ký tự xuống dòng ngược (và nửa ngược) khỏi đầu vào. |
| colcrt | Lọc kết quả nroff để xem trước trên màn hình CRT. |
| colrm | Xóa cột khỏi các dòng của tệp. |
| column | Tiện ích định dạng đầu vào thành các cột. |
| comm | So sánh từng dòng hai tệp đã sắp xếp. |
| command | Chạy lệnh với tham số, bỏ qua hàm shell trùng tên. |
| compress | Nén một hoặc nhiều tệp và thay thế tệp gốc. |
| continue | Chuyển sang vòng lặp kế tiếp. |
| cp | Sao chép nội dung tệp này sang tệp khác. |
| cpio | Sao chép tệp vào và ra khỏi tệp lưu trữ. |
| cpp | Bộ tiền xử lý ngôn ngữ C của GNU. |
| cron | Daemon chạy các lệnh đã lên lịch. |
| crond | Làm việc giống cron. |
| crontab | Quản lý tệp crontab (chứa lịch chạy lệnh) của người dùng. |
| csplit | Chia tệp thành các phần dựa trên dòng ngữ cảnh. |
| ctags | Lập danh sách hàm và tên macro định nghĩa trong tệp mã nguồn. |
| cupsd | Bộ lập lịch cho CUPS. |
| curl | Truyền dữ liệu đến hoặc từ máy chủ qua các giao thức được hỗ trợ. |
| cut | Cắt bỏ một phần của mỗi dòng trong tệp. |
| cvs | Concurrent Versions System. Theo dõi phiên bản tệp, lưu/lấy lại phiên bản trước và cho phép nhiều người cùng làm việc trên một tệp. |
Lệnh Linux – D
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| date | Hiển thị ngày giờ hệ thống. |
| dc | Tiện ích máy tính để bàn (desk calculator). |
| dd | Chuyển đổi và sao chép tệp, nhân bản ổ đĩa, ghi header ổ đĩa, v.v. |
| ddrescue | Khôi phục dữ liệu từ phân vùng bị hỏng. |
| deallocvt | Giải phóng bộ nhớ kernel của các console ảo không dùng. |
| debugfs | Trình gỡ lỗi hệ thống tệp ext2/ext3/ext4 |
| declare | Khai báo biến và gán thuộc tính. |
| depmod | Tạo modules.dep và các tệp map. |
| devdump | Hiển thị tương tác nội dung của thiết bị hoặc hệ thống tệp ISO. |
| df | Hiển thị dung lượng ổ đĩa đã dùng. |
| diff | So sánh từng dòng giữa các tệp. |
| diff3 | So sánh từng dòng ba tệp. |
| dig | Domain Information Groper, tiện ích tra cứu DNS. |
| dir | Liệt kê nội dung thư mục. |
| dircolors | Đặt màu cho ‘ls’ bằng cách thay đổi biến môi trường LS_COLORS. |
| dirname | Hiển thị đường dẫn sau khi bỏ dấu gạch chéo cuối cùng và các ký tự phía sau. |
| dirs | Hiển thị danh sách thư mục đã ghi nhớ. |
| disable | Hạn chế truy cập máy in. |
| dlpsh | Shell Desktop Link Protocol (DLP) tương tác cho PalmOS. |
| dmesg | Xem và điều khiển bộ đệm vòng (ring buffer) của kernel. |
| dnsdomainname | Hiển thị tên miền DNS của hệ thống. |
| dnssec-keygen | Tạo khóa Secure DNS đã mã hóa cho một tên miền. |
| dnssec-makekeyset | Tạo bộ khóa tên miền từ một hoặc nhiều khóa bảo mật DNS do dnssec-keygen tạo. |
| dnssec-signkey | Ký keyset DNS bảo mật bằng chữ ký khóa trong danh sách key-identifier. |
| dnssec-signzone | Ký tệp zone DNS bảo mật bằng chữ ký trong danh sách key-identifier. |
| doexec | Chạy tệp thực thi với danh sách argv tùy ý. |
| domainname | Hiển thị hoặc đặt tên miền NIS (Network Information Services) hiện tại. |
| dosfsck | Kiểm tra và sửa hệ thống tệp MS-DOS. |
| du | Hiển thị tóm tắt dung lượng ổ đĩa của tệp. |
| dump | Tiện ích sao lưu cho hệ thống tệp ext2/ext3. |
| dumpe2fs | Kết xuất (dump) hệ thống tệp ext2/ext3/ext4. |
| dumpkeys | Hiển thị thông tin bảng chuyển đổi hiện tại của driver bàn phím. |
Lệnh Linux – E
| Lệnh | Desription |
|---|---|
| e2fsck | Kiểm tra hệ thống tệp ext2/ext3/ext4. |
| e2image | Lưu metadata quan trọng của hệ thống tệp ext2/ext3/ext4 ra tệp. |
| e2label | Hiển thị hoặc đổi nhãn của hệ thống tệp ext2/ext3/ext4. |
| echo | Gửi chuỗi đầu vào ra standard output, tức hiển thị văn bản lên màn hình. |
| ed | GNU Ed – trình soạn thảo văn bản theo dòng. |
| edquota | Sửa hạn mức (quota) hệ thống tệp bằng trình soạn thảo như vi. |
| egrep | Tìm và hiển thị văn bản khớp với mẫu. |
| eject | Đẩy thiết bị lưu trữ rời ra. |
| elvtune | Đặt độ trễ trong thuật toán elevator dùng để lập lịch I/O cho thiết bị khối chỉ định. |
| emacs | Tiện ích dòng lệnh của trình soạn thảo Emacs. |
| enable | Bật/tắt lệnh builtin của shell. |
| env | Chạy lệnh trong môi trường đã sửa đổi. Hiển thị/đặt/xóa biến môi trường. |
| envsubst | Thay giá trị biến môi trường vào chuỗi định dạng shell. |
| esd | Khởi động Enlightenment Sound Daemon (EsounD hoặc esd), cho phép nhiều ứng dụng cùng truy cập một thiết bị âm thanh. |
| esd-config | Quản lý cấu hình EsounD. |
| esdcat | Dùng EsounD để gửi dữ liệu âm thanh từ tệp chỉ định. |
| esdctl | Chương trình điều khiển EsounD. |
| esddsp | Chuyển dữ liệu âm thanh không qua esd sang esd và điều khiển mọi âm thanh bằng esd. |
| esdmon | Sao chép âm thanh đang gửi tới một thiết bị, đồng thời gửi tới thiết bị thứ hai. |
| esdplay | Dùng hệ thống EsounD để phát tệp. |
| esdrec | Dùng EsounD để ghi âm vào tệp chỉ định. |
| esdsample | Lấy mẫu âm thanh bằng esd. |
| etags | Tạo danh sách hàm và macro từ tệp mã nguồn. Các etags này được emacs dùng. Với vi, dùng ctags. |
| ethtool | Truy vấn và điều khiển thiết lập driver mạng và phần cứng. |
| eval | Đánh giá nhiều lệnh hoặc tham số cùng lúc. |
| ex | Lệnh tương tác |
| exec | Trình soạn thảo văn bản theo dòng, tương tác. |
| exit | Thoát khỏi terminal. |
| expand | Chuyển tab thành khoảng trắng trong tệp và hiển thị kết quả. |
| expect | Phần mở rộng của Tcl script, dùng để tự động hóa tương tác với ứng dụng khác dựa trên kết quả đầu ra mong đợi. |
| export | Đặt biến môi trường. |
| expr | Tính biểu thức và hiển thị ra standard output. |
Lệnh Linux – F
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| factor | Hiển thị thừa số nguyên tố của các số nguyên chỉ định. |
| false | Không làm gì và trả về thất bại. Thoát với mã trạng thái báo lỗi. |
| fc-cache | Tạo cache thông tin font sau khi quét các thư mục. |
| fc-list | Hiển thị danh sách font có sẵn. |
| fdformat | Định dạng cấp thấp cho đĩa mềm. |
| fdisk | Thay đổi bảng phân vùng ổ đĩa. |
| fetchmail | Lấy thư từ máy chủ email và chuyển tới hệ thống phân phối thư cục bộ. |
| fg | Đưa tác vụ lên chạy tiền cảnh. |
| fgconsole | Hiển thị số của console ảo hiện tại. |
| fgrep | Hiển thị các dòng trong tệp khớp với chuỗi chỉ định. Một biến thể của grep. |
| file | Xác định loại tệp. |
| find | Tìm tệp trong cây thư mục. |
| finger | Hiển thị dữ liệu người dùng, gồm thông tin trong .plan và .project ở thư mục home của mỗi người dùng. |
| fingerd | Cung cấp giao diện mạng cho chương trình finger. |
| flex | Tạo chương trình so khớp mẫu trên văn bản. |
| fmt | Chuyển văn bản về độ rộng chỉ định bằng cách lấp đầy dòng và bỏ xuống dòng, rồi hiển thị kết quả. |
| fold | Ngắt dòng đầu vào cho vừa độ rộng chỉ định. |
| for | Mở rộng từ và chạy lệnh cho từng phần tử trong danh sách kết quả. |
| formail | Lọc standard input sang định dạng mailbox. |
| format | Định dạng ổ đĩa. |
| free | Hiển thị bộ nhớ hệ thống còn trống và đã dùng. |
| fsck | Kiểm tra và sửa hệ thống tệp Linux |
| ftp | Giao diện người dùng cho giao thức truyền tệp (FTP). |
| ftpd | Tiến trình máy chủ FTP. |
| function | Định nghĩa macro hàm. |
| fuser | Tìm và kill tiến trình đang truy cập một tệp. |
Lệnh Linux – G
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| g++ | Chạy trình biên dịch g++. |
| gawk | Quét mẫu và xử lý ngôn ngữ. Bản triển khai ngôn ngữ AWK của GNU. |
| gcc | Trình biên dịch C và C++ của GNU. |
| gdb | Tiện ích gỡ lỗi chương trình và xác định nơi chương trình bị lỗi. |
| getent | Hiển thị mục từ thư viện Name Service Switch theo khóa chỉ định. |
| getkeycodes | Hiển thị bảng ánh xạ scancode-keycode của kernel. |
| getopts | Tiện ích phân tích tham số vị trí. |
| gpasswd | Cho phép quản trị viên đổi mật khẩu nhóm. |
| gpg | Cung cấp dịch vụ mã hóa và ký theo chuẩn OpenPGP. |
| gpgsplit | Tách thông điệp OpenPGP thành các gói. |
| gpgv | Xác minh chữ ký OpenPGP. |
| gpm | Cung cấp chức năng cắt-dán và mouse server cho console Linux. |
| gprof | Hiển thị dữ liệu profile dạng call graph. |
| grep | Tìm mẫu trong tệp đầu vào và hiển thị các dòng liên quan. |
| groff | Giao diện (front-end) của hệ thống định dạng tài liệu groff. |
| groffer | Hiển thị tệp groff và trang man. |
| groupadd | Thêm nhóm người dùng mới. |
| groupdel | Xóa nhóm người dùng. |
| groupmod | Sửa định nghĩa nhóm. |
| groups | Hiển thị các nhóm mà người dùng thuộc về. |
| grpck | Kiểm tra tính toàn vẹn của các tệp nhóm. |
| grpconv | Tạo tệp gshadow từ tệp group hoặc gshadow có sẵn. |
| gs | Gọi Ghostscript, trình thông dịch và xem trước ngôn ngữ PostScript và PDF của Adobe. |
| gunzip | Tiện ích nén/giải nén tệp. |
| gzexe | Nén tệp thực thi tại chỗ để chúng tự giải nén và chạy về sau. |
| gzip | Giống gzip. |
Lệnh Linux – H
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| halt | Lệnh tắt máy. |
| hash | Hiển thị đường dẫn của các lệnh đã chạy trong shell. |
| hdparm | Hiển thị/cấu hình tham số cho thiết bị SATA/IDE. |
| head | Hiển thị 10 dòng đầu của mỗi tệp chỉ định. |
| help | Hiển thị trợ giúp cho lệnh builtin. |
| hexdump | Hiển thị nội dung tệp ở dạng thập lục phân, bát phân, thập phân hoặc ASCII. |
| history | Hiển thị lịch sử lệnh. |
| host | Tiện ích tra cứu DNS. |
| hostid | Hiển thị ID số của máy ở dạng thập lục phân. |
| hostname | Hiển thị/đặt hostname của hệ thống. |
| htdigest | Quản lý tệp xác thực người dùng của web server Apache. |
| htop | Trình xem tiến trình tương tác trên dòng lệnh. |
| hwclock | Hiển thị hoặc cấu hình đồng hồ phần cứng của hệ thống. |
Lệnh Linux – I
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| iconv | Chuyển tệp văn bản từ bảng mã này sang bảng mã khác. |
| id | Hiển thị thông tin người dùng và nhóm của người dùng chỉ định. |
| if | Chạy lệnh có điều kiện. |
| ifconfig | Cấu hình giao diện mạng. |
| ifdown | Tắt một giao diện mạng. |
| ifup | Bật một giao diện mạng. |
| imapd | Daemon máy chủ IMAP (Interactive Mail Access Protocol). |
| import | Chụp màn hình X server và lưu thành ảnh. |
| inetd | Daemon dịch vụ Internet mở rộng, khởi động các chương trình cung cấp dịch vụ Internet. |
| info | Đọc tài liệu ở định dạng Info. |
| init | Trình quản lý hệ thống và dịch vụ Systemd. |
| insmod | Chương trình nạp module vào kernel Linux. |
| install | Sao chép tệp tới vị trí chỉ định và đặt thuộc tính trong quá trình cài đặt. |
| iostat | Hiển thị thống kê CPU, thiết bị I/O, phân vùng, hệ thống tệp mạng. |
| ip | Hiển thị/điều chỉnh định tuyến, thiết bị, chính sách định tuyến và tunnel. |
| ipcrm | Xóa đối tượng giao tiếp liên tiến trình (IPC) System V và cấu trúc dữ liệu liên quan. |
| ipcs | Hiển thị thông tin về các tài nguyên IPC mà tiến trình gọi có quyền đọc. |
| iptables | Công cụ quản trị lọc gói tin IPv4 và NAT. |
| iptables-restore | Khôi phục bảng IP (iptables) từ dữ liệu đầu vào hoặc từ tệp. |
| iptables-save | Xuất nội dung bảng IP ra standard output. |
| isodump | Tiện ích hiển thị nội dung image iso9660 để kiểm tra tính toàn vẹn của thư mục. |
| isoinfo | Tiện ích liệt kê nội dung image iso9660 theo kiểu thư mục. |
| isosize | Hiển thị độ dài của hệ thống tệp iso9660 trong tệp chỉ định. |
| isovfy | Kiểm tra tính toàn vẹn của image iso9660. |
| ispell | Tiện ích kiểm tra chính tả dạng dòng lệnh. |
Lệnh Linux – J
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| jobs | Hiển thị danh sách tác vụ đang chạy và trạng thái. |
| join | Với mỗi cặp dòng đầu vào, nối chúng theo một trường chung và hiển thị ra standard output. |
Lệnh Linux – K
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| kbd_mode | Đặt chế độ bàn phím. Không có tham số thì hiển thị chế độ bàn phím hiện tại. |
| kbdrate | Đặt lại tốc độ lặp phím và thời gian trễ. |
| kill | Gửi tín hiệu kill (kết thúc) tới một hoặc nhiều tiến trình. |
| killall | Kill các tiến trình đang chạy lệnh chỉ định. |
| killall5 | Lệnh killall của SystemV. Kill mọi tiến trình trừ những tiến trình nó phụ thuộc. |
| klogd | Điều khiển và ưu tiên thông điệp kernel hiển thị trên console, và ghi log qua syslogd. |
| kudzu | Phát hiện phần cứng mới và thay đổi bằng cách so với cơ sở dữ liệu hiện có. Chỉ cho RHEL và các bản dựa trên RHEL. |
Lệnh Linux – L
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| last | Hiển thị danh sách đăng nhập gần đây trên hệ thống, lấy dữ liệu từ tệp /var/log/wtmp. |
| lastb | Hiển thị danh sách đăng nhập thất bại, lấy dữ liệu từ tệp /var/log/btmp . |
| lastlog | Hiển thị thông tin lần đăng nhập gần nhất của mọi người dùng hoặc người dùng chỉ định. |
| ld | Trình liên kết (linker) của Unix, kết hợp tệp lưu trữ và tệp đối tượng thành một tệp đầu ra, giải quyết các tham chiếu ngoài. |
| ldconfig | Cấu hình liên kết lúc chạy của dynamic linker. |
| ldd | Hiển thị các phụ thuộc thư viện dùng chung. |
| less | Hiển thị nội dung tệp từng trang một. Nâng cao hơn lệnh more. |
| lesskey | Chỉ định phím tắt cho lệnh less. |
| let | Tính toán số nguyên trên biến shell. |
| lftp | Tiện ích FTP có thêm tính năng. |
| lftpget | Dùng lftp để lấy URL HTTP, FTP và các giao thức khác mà lftp hỗ trợ. |
| link | Tạo liên kết giữa hai tệp. Tương tự lệnh ln. |
| ln | Tạo liên kết giữa các tệp. Liên kết có thể là cứng (hai tên cho cùng một tệp) hoặc mềm (lối tắt tới tệp gốc). |
| loadkeys | Nạp bảng chuyển đổi bàn phím. |
| local | Tạo biến cục bộ trong hàm. |
| locale | Hiển thị thông tin về locale hiện tại hoặc mọi locale. |
| locate | Tìm tệp theo tên. |
| lockfile | Tạo tệp semaphore dùng để hạn chế truy cập một tệp. |
| logger | Ghi mục vào log hệ thống. |
| login | Tạo phiên mới trên hệ thống. |
| logname | Hiển thị tên đăng nhập của người dùng hiện tại. |
| logout | Đăng xuất bằng cách cập nhật tệp utmp và wtmp. |
| logrotate | Tự động xoay vòng, nén, xóa và gửi email tệp log hệ thống. |
| look | Hiển thị các dòng trong tệp bắt đầu bằng chuỗi chỉ định. |
| losetup | Thiết lập và điều khiển thiết bị loop. |
| lpadmin | Cấu hình máy in và hàng đợi class do CUPS (Common UNIX Printing System) cung cấp. |
| lpc | Chương trình điều khiển máy in, kiểm soát ở mức hạn chế máy in và hàng đợi class của CUPS. |
| lpinfo | Hiển thị danh sách thiết bị và driver mà máy chủ CUPS biết. |
| lpmove | Chuyển một hoặc nhiều tác vụ in sang đích mới. |
| lpq | Hiển thị trạng thái hàng đợi in hiện tại của máy in chỉ định. |
| lpr | Gửi tệp để in. |
| lprint | In một tệp. |
| lprintd | Hủy một tác vụ in. |
| lprintq | Liệt kê hàng đợi in. |
| lprm | Hủy các tác vụ in. |
| lpstat | Hiển thị thông tin trạng thái về class, tác vụ và máy in hiện tại. |
| ls | Hiển thị danh sách tệp trong thư mục hiện tại. |
| lsattr | Hiển thị thuộc tính tệp trên hệ thống tệp ext2 của Linux. |
| lsblk | Liệt kê thông tin mọi thiết bị khối hiện có hoặc thiết bị chỉ định. |
| lsmod | Hiển thị trạng thái các module trong kernel Linux. |
| lsof | Liệt kê các tệp đang mở. |
| lspci | Liệt kê mọi thiết bị PCI. |
| lsusb | Liệt kê thiết bị USB. |
Lệnh Linux – M
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| m4 | Bộ xử lý macro. |
| Tiện ích soạn, nhận, gửi, chuyển tiếp và trả lời email. | |
| mailq | Liệt kê mọi email đang chờ gửi (hàng đợi sendmail). |
| mailstats | Hiển thị thống kê thư hiện tại. |
| mailto | Gửi thư có nội dung đa phương tiện ở định dạng MIME. |
| make | Tiện ích duy trì nhóm chương trình, biên dịch lại khi cần. |
| makedbm | Tạo bản đồ cơ sở dữ liệu NIS (Network Information Services). |
| makemap | Tạo bản đồ cơ sở dữ liệu dùng cho tra cứu theo khóa trong sendmail. |
| man | Hiển thị trang hướng dẫn (man) của lệnh Linux. |
| manpath | Xác định đường dẫn tìm kiếm trang man. |
| mattrib | Thay đổi cờ thuộc tính tệp MS-DOS. |
| mbadblocks | Kiểm tra bad block trên hệ thống tệp MS-DOS. |
| mcat | Kết xuất image ổ đĩa thô. |
| mcd | Chuyển thư mục MS-DOS. |
| mcopy | Sao chép tệp MS-DOS từ hoặc sang Unix. |
| md5sum | Kiểm tra checksum MD5 của tệp. |
| mdel, mdeltree | Xóa tệp MS-DOS. mdeltree xóa đệ quy thư mục MS-DOS và nội dung bên trong. |
| mdir | Hiển thị thư mục MS-DOS. |
| mdu | Hiển thị dung lượng mà thư mục MS-DOS chiếm. |
| merge | Gộp tệp ba chiều. Đưa mọi thay đổi từ file2 và file3 vào file1. |
| mesg | Cho phép/không cho phép người khác gửi thông điệp write tới terminal của bạn. |
| metamail | Gửi và hiển thị email văn bản định dạng hoặc đa phương tiện dùng metadata kiểu MIME. |
| metasend | Giao diện gửi thư không phải văn bản. |
| mformat | Thêm hệ thống tệp MS-DOS vào đĩa mềm đã định dạng cấp thấp. |
| mimencode | Chuyển đổi qua lại các định dạng mã hóa thư đa phương tiện MIME. |
| minfo | Hiển thị tham số của hệ thống tệp MS-DOS. |
| mkdir | Tạo thư mục. |
| mkdosfs | Tạo hệ thống tệp MS-DOS trên Linux. |
| mke2fs | Tạo hệ thống tệp ext2/ext3/ext4. |
| mkfifo | Tạo named pipe (FIFO) với tên chỉ định. |
| mkfs | Tạo hệ thống tệp Linux trên một phân vùng ổ cứng. |
| mkfs.ext3 | Giống mke2fs, tạo hệ thống tệp Linux ext3. |
| mkisofs | Tạo hệ thống tệp lai ISO9660/JOLIET/HFS. |
| mklost+found | Tạo thư mục lost+found trên hệ thống tệp ext2 đã mount. |
| mkmanifest | Lập danh sách tên tệp và tên tương đương dạng DOS 8.3. |
| mknod | Tạo FIFO, tệp đặc biệt dạng khối (có bộ đệm), tệp đặc biệt dạng ký tự (không bộ đệm) với tên chỉ định. |
| mkraid | Thiết lập mảng thiết bị RAID. |
| mkswap | Thiết lập vùng swap Linux. |
| mktemp | Tạo tệp hoặc thư mục tạm. |
| mlabel | Tạo nhãn volume MS-DOS. |
| mmd | Tạo thư mục con MS-DOS. |
| mmount | Mount đĩa MS-DOS. |
| mmove | Di chuyển hoặc đổi tên tệp, thư mục con MS-DOS. |
| mmv | Di chuyển và đổi tên tệp hàng loạt. |
| modinfo | Hiển thị thông tin về module kernel Linux. |
| modprobe | Thêm hoặc gỡ module khỏi kernel Linux. |
| more | Hiển thị nội dung tệp từng trang. |
| most | Duyệt hoặc xem từng trang tệp văn bản. |
| mount | Mount hệ thống tệp. |
| mountd | Daemon mount NFS. |
| mpartition | Phân vùng đĩa MS-DOS. |
| mpg123 | Trình phát mp3 dòng lệnh. |
| mpg321 | Tương tự mpg123. |
| mrd | Xóa thư mục con MS-DOS. |
| mren | Đổi tên tệp MS-DOS hiện có. |
| mshowfat | Hiển thị các cluster FAT được cấp cho tệp. |
| mt | Điều khiển hoạt động ổ băng từ. |
| mtools | Bộ tiện ích truy cập đĩa MS-DOS. |
| mtoolstest | Kiểm tra và hiển thị tệp cấu hình mtools. |
| mtr | Công cụ chẩn đoán mạng. |
| mtype | Hiển thị nội dung tệp MS-DOS. |
| mv | Di chuyển/đổi tên tệp hoặc thư mục. |
| mzip | Đổi chế độ bảo vệ và đẩy đĩa ra trên ổ Zip/Jaz. |
Lệnh Linux – N
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| named | Máy chủ tên miền Internet. |
| namei | Lần theo đường dẫn cho đến điểm cuối. |
| nameif | Đặt tên giao diện mạng theo địa chỉ MAC. |
| nc | Tiện ích Netcat. Tạo kết nối và lắng nghe TCP, UDP tùy ý. |
| netstat | Hiển thị thông tin mạng. |
| newaliases | Tạo lại cơ sở dữ liệu alias thư. |
| newgrp | Đăng nhập vào nhóm mới. |
| newusers | Cập nhật/tạo người dùng mới hàng loạt. |
| nfsd | Hệ thống tệp đặc biệt để điều khiển máy chủ NFS của Linux. |
| nfsstat | Liệt kê thống kê NFS. |
| nice | Chạy chương trình với mức ưu tiên lập lịch đã điều chỉnh. |
| nl | Hiển thị số dòng khi hiển thị nội dung tệp. |
| nm | Liệt kê ký hiệu (symbol) từ tệp đối tượng. |
| nohup | Chạy lệnh không bị ngắt khi thoát phiên (hangup). |
| notify-send | Chương trình gửi thông báo trên desktop. |
| nslookup | Thực hiện truy vấn DNS. |
| nsupdate | Tiện ích cập nhật DNS động. |
Lệnh Linux – O
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| objcopy | Sao chép và chuyển đổi tệp đối tượng. |
| objdump | Hiển thị thông tin từ tệp đối tượng. |
| od | Kết xuất tệp ở dạng bát phân và các định dạng khác. |
| op | Operator access, cho phép quản trị viên cấp cho người dùng quyền thực hiện một số thao tác root cần quyền superuser. |
| open | Mở tệp bằng ứng dụng mặc định. |
| openvt | Chạy chương trình trên một terminal ảo (VT) mới. |
Lệnh Linux – P
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| passwd | Đổi mật khẩu người dùng. |
| paste | Gộp dòng của các tệp. Ghi ra standard output các dòng ghép (phân tách bằng TAB) từ các dòng tương ứng của mỗi tệp. |
| patch | Áp dụng tệp patch (chứa danh sách khác biệt do diff tạo) vào tệp gốc. |
| pathchk | Kiểm tra tên tệp có hợp lệ hoặc tương thích (portable) không. |
| perl | Trình thông dịch ngôn ngữ Perl 5. |
| pgrep | Liệt kê ID tiến trình khớp tiêu chí chỉ định trong các tiến trình đang chạy. |
| pidof | Tìm ID tiến trình của chương trình đang chạy. |
| ping | Gửi ICMP ECHO_REQUEST tới máy trong mạng. |
| pinky | Phiên bản finger gọn nhẹ. |
| pkill | Gửi tín hiệu kill tới tiến trình theo tên và các thuộc tính khác. |
| pmap | Báo cáo bản đồ bộ nhớ của tiến trình. |
| popd | Xóa thư mục ở đỉnh ngăn xếp thư mục và chuyển tới thư mục mới ở đỉnh. |
| portmap | Chuyển số chương trình RPC thành số cổng IP. |
| poweroff | Tắt máy. |
| pppd | Daemon giao thức point-to-point (PPP). |
| pr | Chuyển đổi (chia cột hoặc phân trang) tệp văn bản để in. |
| praliases | In các alias thư hiện tại của hệ thống. |
| printcap | Cơ sở dữ liệu khả năng của máy in. |
| printenv | Hiển thị giá trị của mọi biến môi trường hoặc biến chỉ định. |
| printf | Hiển thị tham số theo định dạng chỉ định. |
| ps | Báo cáo ảnh chụp nhanh các tiến trình hiện tại. |
| ptx | Tạo chỉ mục hoán vị của nội dung tệp. |
| pushd | Đưa thư mục chỉ định lên đỉnh ngăn xếp rồi cd tới thư mục đó. |
| pv | Theo dõi tiến trình dữ liệu đi qua pipe. |
| pwck | Kiểm tra tính toàn vẹn của các tệp mật khẩu. |
| pwconv | Tạo tệp shadow từ passwd và tệp shadow có sẵn (tùy chọn). |
| pwd | Hiển thị thư mục hiện tại. |
| python |
Lệnh Linux – Q
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| quota | Hiển thị dung lượng đã dùng và giới hạn của người dùng hoặc nhóm. Không có tham số thì chỉ hiển thị quota người dùng. |
| quotacheck | Quét hệ thống tệp để tính dung lượng đã dùng. |
| quotactl | Thay đổi quota ổ đĩa. |
| quotaoff | Bật thực thi quota hệ thống tệp. |
| quotaon | Tắt thực thi quota hệ thống tệp. |
| quotastats | Hiển thị báo cáo thống kê hệ thống quota thu thập từ kernel. |
Lệnh Linux – R
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| raidstart | Khởi động/dừng thiết bị RAID. |
| ram | Thiết bị RAM disk dùng để truy cập RAM disk ở chế độ thô. |
| ramsize | Hiển thị thông tin sử dụng RAM disk. |
| ranlib | Tạo chỉ mục nội dung của tệp lưu trữ và lưu vào chính tệp lưu trữ. |
| rar | Tạo và quản lý tệp RAR trên Linux. |
| rarpd | Phản hồi yêu cầu Reverse Address Resolution Protocol (RARP). |
| rcp | Lệnh sao chép từ xa để chép tệp giữa các máy tính. |
| rdate | Đặt ngày giờ hệ thống bằng thông tin lấy từ máy ở xa. |
| rdev | Đặt hoặc truy vấn kích thước RAM disk, thiết bị root của image hoặc chế độ video. |
| rdist | Client phân phối tệp từ xa, duy trì bản sao tệp giống hệt nhau trên nhiều máy. |
| rdistd | Khởi động máy chủ rdist. |
| read | Đọc từ một file descriptor. |
| readarray | Đọc các dòng từ tệp vào biến mảng. |
| readcd | Đọc/ghi đĩa CD. |
| readelf | Hiển thị thông tin về tệp ELF (Executable and Linkable Format). |
| readlink | Hiển thị giá trị của liên kết mềm hoặc tên tệp chuẩn tắc. |
| readonly | Đánh dấu hàm và biến là chỉ đọc. |
| reboot | Khởi động lại máy. |
| reject | Chấp nhận/từ chối tác vụ in gửi tới đích chỉ định. |
| remsync | Đồng bộ tệp từ xa qua email. |
| rename | Đổi tên một hoặc nhiều tệp. |
| renice | Thay đổi mức ưu tiên của tiến trình đang chạy. |
| repquota | Báo cáo dung lượng đã dùng và quota của hệ thống tệp chỉ định. |
| reset | Khởi tạo lại terminal. |
| resize2fs | Thay đổi kích thước hệ thống tệp ext2/ext3/ext4. |
| restore | Khôi phục tệp từ bản sao lưu tạo bằng dump. |
| return | Thoát khỏi hàm shell. |
| rev | Hiển thị nội dung tệp, đảo ngược thứ tự ký tự trên mỗi dòng. |
| rexec | Client thực thi từ xa cho exec server. |
| rexecd | Máy chủ thực thi từ xa. |
| richtext | Xem “richtext” trên terminal ASCII. |
| rlogin | Kết nối máy cục bộ với máy ở xa. |
| rlogind | Đóng vai trò máy chủ cho rlogin, hỗ trợ đăng nhập từ xa và xác thực dựa trên số cổng đặc quyền từ các máy tin cậy. |
| rm | Xóa tệp và thư mục chỉ định (mặc định không xóa thư mục). |
| rmail | Xử lý thư từ xa nhận qua uucp. |
| rmdir | Xóa thư mục trống. |
| rmmod | Chương trình gỡ module khỏi kernel Linux. |
| rndc | Tiện ích điều khiển máy chủ tên miền. Gửi lệnh tới máy chủ DNS BIND qua kết nối TCP. |
| rootflags | Hiển thị/đặt cờ cho image kernel. |
| route | Hiển thị/thay đổi bảng định tuyến IP. |
| routed | Daemon chạy khi khởi động để quản lý bảng định tuyến Internet. |
| rpcgen | Trình biên dịch giao thức RPC. Phân tích tệp viết bằng ngôn ngữ RPC. |
| rpcinfo | Hiển thị thông tin RPC. Gọi RPC tới máy chủ RPC và báo cáo kết quả. |
| rpm | Trình quản lý gói cho các bản phân phối Linux, ban đầu được phát triển cho RedHat Linux. |
| rsh | Remote shell. Kết nối tới máy chỉ định và chạy lệnh. |
| rshd | Daemon đóng vai trò máy chủ cho lệnh rsh và rcp. |
| rsync | Công cụ đa năng để sao chép tệp từ xa và cục bộ. |
| runlevel | Hiển thị runlevel SysV trước đó và hiện tại. |
| rup | Hiển thị trạng thái từ xa. Hiển thị trạng thái hệ thống hiện tại của mọi máy hoặc máy chỉ định trong mạng cục bộ. |
| ruptime | Hiển thị thời gian hoạt động và thông tin đăng nhập của các máy trong mạng cục bộ. |
| rusers | Hiển thị danh sách người dùng đang đăng nhập vào máy hoặc mọi máy trong mạng cục bộ. |
| rusersd | Daemon rusersd đóng vai trò máy chủ trả lời truy vấn từ lệnh rusers. |
| rwall | Gửi thông điệp tới mọi người dùng trong mạng cục bộ. |
| rwho | Báo cáo ai đang đăng nhập vào các máy trong mạng cục bộ. |
| rwhod | Đóng vai trò máy chủ cho lệnh rwho và ruptime. |
Lệnh Linux – S
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| sane-find-scanner | Tìm máy quét SCSI và USB, xác định tệp thiết bị của chúng. |
| scanadf | Lấy nhiều ảnh từ máy quét có khay nạp tài liệu tự động (ADF). |
| scanimage | Đọc ảnh từ thiết bị thu ảnh (máy quét hoặc camera) và xuất ra standard output ở định dạng PNM (Portable aNyMap). |
| scp | Sao chép tệp an toàn giữa các máy trong mạng qua SSH. |
| screen | Trình quản lý cửa sổ cho phép nhiều pseudo-terminal nhờ giả lập terminal ANSI/VT100. |
| script | Ghi lại mọi thứ hiển thị trên màn hình trong một phiên terminal. |
| sdiff | Hiển thị hai tệp cạnh nhau và tô sáng khác biệt. |
| sed | Trình soạn thảo luồng để lọc và biến đổi văn bản (từ tệp hoặc pipe). |
| select | Ghép kênh I/O đồng bộ. |
| sendmail | Bộ định tuyến thư hay MTA (Mail Transfer Agent). sendmail có thể gửi thư tới một hoặc nhiều người nhận qua các giao thức cần thiết. |
| sensors | Hiển thị số đo hiện tại của mọi chip cảm biến. |
| seq | Hiển thị dãy số tăng dần từ đầu đến cuối. |
| set | Điều chỉnh biến và hàm shell. |
| setfdprm | Đặt tham số đĩa mềm theo giá trị người dùng cung cấp. |
| setkeycodes | Nạp các mục bảng ánh xạ scancode-keycode của kernel. |
| setleds | Hiển thị/thay đổi thiết lập đèn LED của bàn phím. |
| setmetamode | Định nghĩa cách xử lý phím meta. Không có tham số thì hiển thị chế độ phím meta hiện tại. |
| setquota | Đặt quota ổ đĩa cho người dùng và nhóm. |
| setsid | Chạy chương trình trong phiên mới. |
| setterm | Đặt thuộc tính terminal. |
| sftp | Chương trình truyền tệp an toàn (Secure File Transfer). |
| sh | Tiện ích thông dịch lệnh (shell). |
| sha1sum | Tính và kiểm tra checksum SHA1 160-bit để xác minh tính toàn vẹn của tệp. |
| shift | Dịch chuyển tham số vị trí. |
| shopt | Tùy chọn shell. |
| showkey | Xem mã do bàn phím gửi và hiển thị ở dạng in được. |
| showmount | Hiển thị thông tin về các mount từ máy chủ NFS trên máy. |
| shred | Ghi đè tệp để che giấu nội dung (tùy chọn xóa luôn), khiến việc khôi phục khó hơn. |
| shutdown | Tắt nguồn máy. |
| size | Liệt kê kích thước từng section và tổng kích thước của tệp chỉ định. |
| skill | Gửi tín hiệu tới tiến trình. |
| slabtop | Hiển thị thông tin slab cache của kernel theo thời gian thực. |
| slattach | Gắn giao diện mạng vào đường truyền nối tiếp (serial). |
| sleep | Tạm dừng thực thi trong khoảng thời gian chỉ định (tính bằng giây). |
| slocate | Hiển thị kết quả khớp khi tìm trong cơ sở dữ liệu tên tệp, có tính đến quyền sở hữu và quyền tệp. |
| snice | Đặt lại mức ưu tiên cho tiến trình. |
| sort | Sắp xếp các dòng của tệp văn bản. |
| source | Chạy lệnh từ tệp chỉ định. |
| split | Chia tệp thành các phần có kích thước cố định. |
| ss | Hiển thị thống kê socket, tương tự netstat. |
| ssh | SSH client để đăng nhập vào máy ở xa, mã hóa liên lạc giữa các máy. |
| ssh-add | Thêm danh tính khóa riêng vào authentication agent. |
| ssh-agent | Giữ khóa riêng dùng cho xác thực bằng khóa công khai. |
| ssh-keygen | Tạo, quản lý, chuyển đổi khóa xác thực cho ssh. |
| ssh-keyscan | Thu thập khóa công khai ssh. |
| sshd | Máy chủ cho chương trình ssh. |
| stat | Hiển thị trạng thái tệp hoặc hệ thống tệp. |
| statd | Daemon lắng nghe thông báo khởi động lại từ máy khác, và quản lý danh sách máy cần thông báo khi hệ thống cục bộ khởi động lại. |
| strace | Theo dõi system call và tín hiệu. |
| strfile | Tạo tệp truy cập ngẫu nhiên để lưu chuỗi. |
| strings | Tìm trong tệp và in các chuỗi in được dài ít nhất bốn ký tự, theo sau là ký tự không in được. |
| strip | Loại bỏ ký hiệu khỏi tệp đối tượng. |
| stty | Thay đổi và in thiết lập dòng của terminal. |
| su | Đổi user ID hoặc trở thành superuser. |
| sudo | Chạy lệnh với quyền superuser. |
| sum | Tính checksum và đếm số block của tệp. |
| suspend | Tạm dừng thực thi shell hiện tại. |
| swapoff | Tắt thiết bị dùng cho phân trang và swap. |
| swapon | Bật thiết bị dùng cho phân trang và swap. |
| symlink | Tạo liên kết mềm tới tệp. |
| sync | Đồng bộ các thao tác ghi trong bộ đệm xuống thiết bị lưu trữ. |
| sysctl | Cấu hình tham số kernel lúc đang chạy. |
| sysklogd | Tiện ích ghi log hệ thống Linux, cung cấp chức năng syslogd và klogd. |
| syslogd | Đọc và ghi thông điệp hệ thống ra console và tệp log. |
Lệnh Linux – T
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| tac | Nối và in tệp theo thứ tự ngược. Ngược với lệnh cat. |
| tail | Hiển thị 10 dòng cuối của mỗi tệp chỉ định. |
| tailf | Theo dõi tệp log khi nó tăng lên. (Lệnh đã lỗi thời) |
| talk | Tiện ích liên lạc hai chiều trên màn hình, cho phép hai người dùng trao đổi tin nhắn đồng thời. |
| talkd | Máy chủ liên lạc người dùng từ xa cho talk. |
| tar | Phiên bản GNU của tiện ích lưu trữ tar. Dùng để gom và giải nén nhiều tệp từ một tệp lưu trữ. |
| taskset | Đặt/lấy CPU affinity của tiến trình. |
| tcpd | Tiện ích kiểm soát truy cập cho dịch vụ Internet. |
| tcpdump | Kết xuất lưu lượng mạng. Hiển thị mô tả nội dung các gói tin trên giao diện mạng khớp với biểu thức boolean. |
| tcpslice | Trích một phần tệp tcpdump hoặc gộp chúng. |
| tee | Đọc từ standard input, ghi ra standard output và các tệp. |
| telinit | Đổi runlevel SysV. |
| telnet | Giao diện người dùng cho giao thức Telnet, dùng để tương tác với máy khác qua telnet. |
| telnetd | Máy chủ cho giao thức telnet. |
| test | Kiểm tra loại tệp và so sánh giá trị. |
| tftp | Giao diện người dùng cho TFTP (Trivial File Transfer Protocol). |
| tftpd | Máy chủ TFTP. |
| time | Chạy chương trình và tóm tắt mức dùng tài nguyên hệ thống. |
| timeout | Chạy lệnh có giới hạn thời gian. |
| times | Hiển thị tổng thời gian người dùng và hệ thống của shell và các tiến trình con. |
| tload | Hiển thị biểu đồ tải trung bình hiện tại của hệ thống lên tty chỉ định. |
| tmpwatch | Xóa đệ quy tệp và thư mục không được truy cập trong khoảng thời gian chỉ định. |
| top | Hiển thị theo thời gian thực các tiến trình đang chạy trên hệ thống. |
| touch | Thay đổi thời gian truy cập và sửa đổi của tệp. |
| tput | Điều chỉnh khả năng phụ thuộc terminal, màu sắc, v.v. |
| tr | Chuyển đổi, gộp hoặc xóa ký tự từ standard input và hiển thị ra standard output. |
| tracepath | Lần theo đường đi tới máy trong mạng, phát hiện MTU (Maximum Transmission Unit) trên đường đi. |
| traceroute | Lần theo tuyến đường gói tin đi tới máy trong mạng. |
| trap | Hàm trap phản hồi tín hiệu phần cứng, định nghĩa và tạo trình xử lý chạy khi shell nhận tín hiệu. |
| troff | Bộ xử lý troff của hệ thống định dạng văn bản groff. |
| TRUE | Thoát với mã trạng thái báo thành công. |
| tset | Khởi tạo terminal. |
| tsort | Sắp xếp topo (topological sort). |
| tty | Hiển thị tên tệp của terminal nối với standard input. |
| tune2fs | Điều chỉnh các tham số tinh chỉnh được của hệ thống tệp ext2/ext3/ext4. |
| tunelp | Đặt các tham số cho thiết bị máy in dòng. |
| type | Mô tả loại của một lệnh. |
Lệnh Linux – U
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| ul | Gạch chân văn bản. |
| ulimit | Lấy và đặt giới hạn người dùng cho tiến trình gọi. |
| umask | Đặt mặt nạ quyền khi tạo tệp. |
| umount | Gỡ mount các hệ thống tệp chỉ định. |
| unalias | Xóa định nghĩa alias theo tên alias chỉ định. |
| uname | Hiển thị thông tin hệ thống. |
| uncompress | Giải nén tệp được nén bằng lệnh compress. |
| unexpand | Chuyển khoảng trắng thành tab trong tệp chỉ định. |
| unicode_start | Đưa bàn phím và console sang chế độ Unicode. |
| unicode_stop | Đưa bàn phím và console ra khỏi chế độ Unicode. |
| uniq | Báo cáo hoặc bỏ các dòng lặp lại. |
| units | Chuyển đổi đơn vị đo. |
| unrar | Giải nén tệp từ tệp lưu trữ RAR. |
| unset | Xóa tên biến hoặc hàm. |
| unshar | Giải nén script shell archive. |
| until | Chạy lệnh cho đến khi điều kiện đúng. |
| uptime | Cho biết hệ thống đã chạy bao lâu. |
| useradd | Tạo người dùng mới hoặc cập nhật thông tin mặc định của người dùng. |
| userdel | Xóa tài khoản người dùng và các tệp liên quan. |
| usermod | Sửa tài khoản người dùng. |
| users | Hiển thị danh sách người dùng đang hoạt động trên máy. |
| usleep | Tạm dừng thực thi theo đơn vị micro giây. |
| uudecode | Giải mã tệp nhị phân. |
| uuencode | Mã hóa tệp nhị phân. |
| uuidgen | Tạo bảng UUID (Universally Unique Identifier) mới. |
Lệnh Linux – V
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| vdir | Giống ls -l -b. Liệt kê chi tiết nội dung thư mục. |
| vi | Tiện ích soạn thảo văn bản. |
| vidmode | Đặt chế độ video cho image kernel. Không có tham số thì hiển thị giá trị chế độ hiện tại. Lệnh thay thế: rdev -v |
| vim | Vi Improved, trình soạn thảo văn bản kế thừa vi. |
| vmstat | Hiển thị thông tin về tiến trình, bộ nhớ, phân trang, block IO, trap, ổ đĩa và hoạt động CPU. |
| volname | Trả về tên volume của thiết bị định dạng hệ thống tệp ISO-9660, ví dụ CD-ROM. |
Lệnh Linux – W
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| w | Hiển thị ai đang đăng nhập và họ đang làm gì. |
| wait | Chờ các tiến trình có ID chỉ định kết thúc và trả về trạng thái kết thúc. |
| wall | Hiển thị thông điệp trên terminal của mọi người dùng đang đăng nhập. |
| warnquota | Gửi thư cho người dùng vượt giới hạn mềm của quota ổ đĩa. |
| watch | Chạy lệnh lặp lại cho đến khi bị ngắt và hiển thị kết quả, lỗi. |
| wc | In số dòng, số từ và số byte của mỗi tệp chỉ định. |
| wget | Tiện ích tải tệp không tương tác. |
| whatis | Hiển thị mô tả một dòng của trang man. |
| whereis | Tìm tệp nhị phân, mã nguồn và trang man của một lệnh. |
| which | Với một lệnh, liệt kê đường dẫn của tệp sẽ được chạy khi gọi lệnh đó. |
| while | Chạy lệnh có điều kiện (vòng lặp while). |
| who | Hiển thị ai đang đăng nhập. |
| whoami | Hiển thị tên người dùng gắn với effective user ID hiện tại. |
| whois | Tìm một đối tượng trong cơ sở dữ liệu WHOIS |
| write | Hiển thị thông điệp trên terminal của người dùng khác. |
Lệnh Linux – X
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| xargs | Chạy lệnh với tham số ban đầu rồi đọc các tham số còn lại từ standard input. |
| xdg-open | Mở tệp hoặc URL bằng ứng dụng người dùng ưa thích. |
| xinetd | Daemon dịch vụ Internet mở rộng, hoạt động tương tự inetd. |
| xz | Nén/giải nén tệp .xz và .lzma. |
Lệnh Linux – Y
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| yacc | Yet Another Compiler Compiler, trình sinh parser của dự án GNU. |
| yes | Xuất lặp lại một dòng với chuỗi chỉ định cho đến khi bị kill. |
| ypbind | Daemon giúp tiến trình client kết nối tới máy chủ NIS. |
| ypcat | Hiển thị map (cơ sở dữ liệu) NIS theo tham số MapName. |
| ypinit | Thiết lập map NIS trên máy chủ NIS. |
| ypmatch | Hiển thị giá trị của các khóa chỉ định từ map NIS. |
| yppasswd | Đổi mật khẩu đăng nhập NIS. |
| yppasswdd | Đóng vai trò máy chủ cho lệnh yppasswd, nhận và thực thi yêu cầu. |
| yppoll | Hiển thị số ID hoặc phiên bản của map NIS đang dùng trên máy chủ NIS. |
| yppush | Buộc các máy chủ NIS phụ (slave) sao chép map NIS đã cập nhật. |
| ypserv | Daemon chạy khi khởi động hệ thống, tìm thông tin trong các map NIS cục bộ. |
| ypset | Trỏ client (chạy ypbind) tới máy chủ cụ thể (chạy ypserv). |
| yptest | Gọi nhiều hàm để kiểm tra cấu hình dịch vụ NIS. |
| ypwhich | Hiển thị hostname của máy chủ NIS hoặc máy chủ chính cho một map. |
| ypxfr | Chuyển map NIS từ máy chủ về máy cục bộ. |
Lệnh Linux – Z
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
| zcat | Nén/giải nén tệp. Tương tự gzip |
| zcmp | So sánh các tệp nén. |
| zdiff | So sánh từng dòng các tệp nén. |
| zdump | Hiển thị thời gian theo múi giờ chỉ định. |
| zforce | Thêm phần mở rộng .gz cho mọi tệp nén gzip. |
| zgrep | Chạy grep trên tệp nén. |
| zic | Tạo tệp thông tin chuyển đổi thời gian từ các tệp đầu vào chỉ định. |
| zip | Tiện ích nén và đóng gói tệp. |
| zless | Hiển thị nội dung tệp nén (bằng lệnh less) trên terminal từng màn hình một. |
| zmore | Hiển thị nội dung tệp nén (bằng lệnh more) trên terminal từng trang một. |
| znew | Nén lại tệp .z thành tệp .gz. |
Đây là tổng hợp các lệnh Linux. Hy vọng danh sách lệnh Linux từ A đến Z này hữu ích với bạn. Tôi đã mất nhiều tuần chọn lọc các lệnh này từ nhiều nguồn và thử nghiệm. Nếu thấy thiếu lệnh nào hoặc có điểm chưa chính xác, hãy góp ý cho chúng tôi.
Nguồn: Fossbytes
