22A Hue Street, Hanoi, Vietnam 0904092014 info@binhminhitc.com

Linux và Unix khác nhau thế nào?

by | Hướng dẫn kỹ thuật

Khác biệt giữa hệ điều hành Unix và LINUX, kèm ví dụ

Có lẽ bạn đã nghe nhiều về hệ điều hành Unix và Linux. Ngày nay Linux nổi tiếng hơn Unix, nhưng Unix vẫn có người dùng riêng. Linux là hệ điều hành mã nguồn mở, dùng miễn phí, phổ biến cho phần cứng và phần mềm máy tính, phát triển game, máy tính bảng, mainframe; còn Unix là hệ điều hành độc quyền, thường dùng trên máy chủ Internet, máy trạm và máy tính của Solaris, Intel, HP, v.v. Unix là họ hệ điều hành đa nhiệm, đa người dùng bắt nguồn từ AT&T Unix gốc, được Ken Thompson, Dennis Ritchie và các cộng sự phát triển vào thập niên 1970 tại trung tâm nghiên cứu Bell Labs.
Trong bài này, chúng ta xem xét các khác biệt chính giữa hai hệ điều hành.

Hệ điều hành UNIX và LINUX khác nhau thế nào?

Hệ điều hành Unix

Unix là hệ điều hành phần mềm độc quyền. Như đã nói, nó được Bell Labs phát triển để dùng nội bộ, nhưng qua nhiều năm đã được cấp phép cho các công ty công nghệ khác. Unix chủ yếu làm việc qua giao diện dòng lệnh, dù gần đây đã có phát triển giao diện đồ họa trên hệ thống Unix.
Unix không miễn phí. Mỗi biến thể Unix có cơ cấu giá khác nhau tùy nhà cung cấp.
Unix không linh hoạt như Linux, ít tương thích với nhiều loại phần cứng. Cài Unix đòi hỏi phần cứng được quy định chặt chẽ và chỉ chạy trên một số dòng CPU nhất định.
Vì Unix không phải phần mềm miễn phí nên mã nguồn không công khai. Do đó bạn không thể sửa và bán phiên bản Unix của riêng mình.
Cài Unix tốn kém hơn nhiều so với Linux vì cần phần cứng đặc thù và chỉ chạy trên một số dòng CPU nhất định. Unix chủ yếu được dùng trên các máy chủ dữ liệu lớn trên thế giới.
Unix hỗ trợ ít hệ thống tệp hơn hẳn. Nó hỗ trợ các hệ thống tệp sau:

zfs, js, hfx, gps, xfs, gps, xfs, vxfs

Hệ điều hành Unix không có tính di động (portable). Số bản phân phối hoặc phiên bản Unix tương đối ít.
Các phiên bản Unix gồm:

  • AIS (IBM)
  • BSD
  • HP – UX
  • Solaris
  • Iris

The Unix OS is mainly used on large server systems, mainframes, expensive and high-end computer systems at big MNCs and institutions. Unix is being developed, maintained and updated by AT&T developers. They don’t encourage open source developments.
Unix chủ yếu dùng trên hệ thống máy chủ lớn, mainframe, các hệ thống máy tính cao cấp, đắt tiền tại các tập đoàn đa quốc gia và tổ chức lớn. Unix được các nhà phát triển của AT&T phát triển, duy trì và cập nhật. Họ không khuyến khích phát triển mã nguồn mở.

Hệ điều hành Linux

Hầu hết thiết bị bạn có thể nghĩ đến, trừ laptop hay máy tính để bàn, đều chạy một bản phân phối Linux nào đó. Linux là hệ điều hành mã nguồn mở dựa trên Unix. Linux thực chất là tên của nhân (kernel), được phát triển năm 1991. Nhân Linux do cộng đồng phát triển và Linus Torvalds giám sát. Ngoài giao diện dòng lệnh, Linux có giao diện đồ họa như Windows và các ứng dụng để thành một hệ điều hành hoàn chỉnh.
Linux có cả giao diện đồ họa (GUI) lẫn giao diện dòng lệnh (CLI). Linux đi kèm KDE và Gnome làm môi trường đồ họa. Giao diện dòng lệnh trong Linux là tùy chọn.
Linux có thể phân phối tự do, tải miễn phí, phát hành qua tạp chí, sách, v.v. Cũng có bản phân phối Linux trả phí như Red Hat Linux, nhưng thường rẻ hơn Windows.
Linux là hệ điều hành rất linh hoạt, tương thích với hầu hết hệ thống phần cứng. Linux có thể cài và chạy trên hầu như mọi thứ có bộ xử lý. Nhờ linh hoạt như vậy, Linux có thể cài trên rất nhiều loại phần cứng, từ điện thoại, máy tính bảng, máy chơi game đến mainframe và siêu máy tính.
Là hệ điều hành mã nguồn mở, mã nguồn Linux được cung cấp miễn phí. Vì vậy, bạn có thể đọc, sửa và triển khai trên máy của mình. Tuy nhiên, bạn không thể bán nó vì Linux thuộc giấy phép GNU GPL.
Linux có khả năng mở rộng cao và hỗ trợ rất nhiều hệ thống tệp. Cài Linux nhìn chung rất tiết kiệm so với Unix vì không cần phần cứng đặc thù, và bản thân hệ điều hành miễn phí hoặc rất rẻ.

Các hệ thống tệp Linux hỗ trợ gồm:

xfs, ramfs, nfs, vfat, cramfsm ext3, ext4, ext2, ext1, ufs, autofs, devpts, ntfs and many more.

Số bản phân phối hoặc phiên bản Linux nhiều hơn hẳn. Các bản phân phối Linux gồm:

  • Redhat
  • Kali
  • Slackware
  • Debian
  • ArchLinux
  • Solaris
  • Ubuntu
  • CentOS
  • Fedora

Nhân Linux được Linus Torvalds tạo ra vào đầu thập niên 1990. Tuy nhiên, hệ điều hành hoàn chỉnh với giấy phép GNU GPL còn có đóng góp rất lớn của Richard Stallman. Lấy cảm hứng từ MINIX (một hệ thống giống Unix), sau khi bổ sung nhiều tính năng về giao diện đồ họa, driver, v.v., Linus Torvalds đã phát triển khung hệ điều hành trở thành LINUX năm 1992. Nhân LINUX được phát hành ngày 17/9/1991.
Linux ban đầu tập trung vào máy tính cá nhân và laptop gia đình. Tuy nhiên, nhờ phổ biến và ổn định, nó bắt đầu được dùng ở văn phòng và các hệ thống cao cấp, gồm điện thoại, máy chủ và cả hệ thống nhúng.
Việc phát triển Linux do cộng đồng lập trình viên toàn cầu đóng góp miễn phí. Tuy nhiên, quyền quyết định đưa thay đổi vào thuộc về người sáng lập Linux – Linus Torvalds, người phát hành các bản cập nhật nhân.
BASH (Bourne Again SHell) là shell mặc định của Linux, hỗ trợ nhiều trình thông dịch lệnh. Linux được coi là rất an toàn. Đến nay Linux có khoảng 60-100 virus được ghi nhận, nhưng không có virus nào còn lây lan tích cực.
Linux ban đầu được phát triển cho phần cứng x86 của Intel. Hiện nay đã có bản cho hơn hai chục loại CPU, gồm ARM.

Unix và Linux – Khác biệt giữa Unix và Linux

Mã nguồn Linux được cung cấp miễn phí cho người dùng. Mã nguồn Unix không công khai.
Linux chủ yếu dùng giao diện đồ họa, giao diện dòng lệnh là tùy chọn. Unix chủ yếu dùng giao diện dòng lệnh.
Linux có tính di động, chạy được trên nhiều ổ cứng khác nhau. Unix không có tính di động.
Linux rất linh hoạt, có thể cài trên hầu hết máy tính gia đình. Unix có yêu cầu phần cứng khắt khe nên không cài được trên mọi máy.
Linux chủ yếu dùng trên máy tính gia đình, điện thoại, máy để bàn, v.v. Unix chủ yếu dùng trên hệ thống máy chủ, mainframe và máy tính cao cấp.
Các phiên bản Linux: Ubuntu, Debian, OpenSuse, Redhat, Solaris, v.v. Các phiên bản Unix: AIS, HP-UX, BSD, Iris, v.v.
Cài Linux tiết kiệm, không cần nhiều phần cứng đặc thù, cao cấp. Cài Unix tốn kém hơn vì cần phần cứng đặc thù hơn.
Các hệ thống tệp Linux hỗ trợ: xfs, ramfs, nfs, vfat, cramfs, ext3, ext4, ext2, ext1, ufs, autofs, devpts, ntfs Các hệ thống tệp Unix hỗ trợ: zfs, js, hfx, gps, xfs, gps, xfs, vxfs.
Linux được cộng đồng Linux năng động trên toàn thế giới phát triển. Unix được các nhà phát triển của AT&T phát triển.

Ví dụ về Unix: Solaris

Giờ bạn đã nắm được khác biệt chung giữa Linux và Unix, hãy xem một số ví dụ cụ thể hơn. Trước tiên, so sánh Solaris – bản Unix của Oracle (trước đây của Sun Microsystems) – với Linux. Linux có tính di động cao hơn, nghĩa là chạy được trên nhiều kiến trúc hệ thống hơn (như x86 và ARM) so với Solaris. Solaris nổi tiếng ổn định hơn và tích hợp phần cứng tốt hơn, nhưng Linux có vô số bản phân phối để quản lý cả phần cứng phức tạp. Linux cũng phát triển nhanh hơn nhiều so với Solaris.
Giữa chúng còn nhiều khác biệt khác, nhưng những khác biệt này cũng có giữa các bản phân phối Linux với nhau. Ví dụ, chúng dùng trình quản lý gói khác nhau, hệ thống tệp mặc định khác nhau, v.v. Nhân của chúng cũng khác nhau ở cách xử lý I/O và mạng, nhưng những khác biệt đó rất mang tính kỹ thuật.

Ứng dụng của Linux và Unix

Linux rất phù hợp cho hoạt động quy mô nhỏ đến vừa, và ngày nay cũng được dùng ở các doanh nghiệp lớn, nơi trước đây UNIX được coi là lựa chọn duy nhất. Vài năm trước, Linux chỉ được coi là một dự án học thuật thú vị; ở hầu hết doanh nghiệp lớn, nơi mạng và tính toán nhiều người dùng là mối quan tâm chính, người ta không coi Linux là một lựa chọn. Nhưng ngày nay, khi các hãng phần mềm lớn đưa ứng dụng lên Linux, và vì có thể phân phối tự do, hệ điều hành này đã trở thành lựa chọn chủ đạo, khả thi cho máy chủ web và ứng dụng văn phòng.
Tuy vậy, vẫn có trường hợp UNIX là lựa chọn hiển nhiên, hoặc từng là như vậy. Trước đây, doanh nghiệp dùng hệ thống đa xử lý đối xứng quy mô lớn, hoặc hệ thống có hơn tám CPU, cần chạy UNIX. UNIX xử lý mọi tiến trình hiệu quả hơn nhiều so với Linux. Tuy nhiên, từ năm 2004, phần lớn siêu máy tính lớn nhất thế giới chạy Linux thay vì Unix. Từ năm 2011, Linux vận hành hơn 90% trong top 500 máy chủ. Nó cũng chạy trên siêu máy tính lớn nhất (tính đến 2011): RIKEN Advanced Institute for Computational Science, số lõi: 705024, công suất: 12659,89 kW, bộ nhớ: 1410048 GB
Nguồn: techworm.net